Witajcie!

Praktycznie każdy wie, że moda jest cykliczna i jeśli trzymamy się czegoś wystarczająco długo, to dany styl w końcu wróci. Zazwyczaj takie cykle mogą trwać dziesiątki lat, ale moda Y2K ponownie stała się głównym trendem zaledwie po dwóch dekadach. 

W świecie mody Y2K to trend obejmujący style końca lat 90-tych oraz początku i połowy 2000. Styl Y2K został ożywiony przez pokolenie Z w mediach społecznościowych, dla których lata 2000 to całkowicie nowy trend, a nie nostalgiczny kicz z minionej epoki. Brytyjski ,,Vogue" pisze, że ostatnimi czasy gwiazdy na nowo odkrywają vintage. Ubrania i dodatki z dawnych kolekcji zakładają na czerwone dywany, wakacje i wieczorne wyjścia. Odkrywają estetykę z początków XXI w. - kolorowe wzory od Pucci i wiązane topy od Gaultiera, błyszczące reedycje bagietki Fendi i projekty odradzającej się marki Miss Sixty. 

Urodzeniu w latach 90-tych, czyli obecne pokolenie 30-latków może się dziwić, że rzeczy które pamiętają z czasów liceum, ktoś śmie określać mianem ,,vintage". Pojęcie to w ostatnich latach stało się bardziej płynne. Obecnie ,,Vintage" jest łańcuszkowa sukienka Pacco Rabanne'a z 1969 r. i sznurowane spodnie od Dolce&Gabbana z 2001 r. oraz smoking Yves Saint Laurenta, a także (jakkolwiek absurdalnie to brzmi) - welurowe dresy od Juicy Couture. 

Y2K to moda tak zła, że aż dobra. Można ją kochać, nienawidzić, wspominać z nostalgią lub traktować jako chwilową fanaberię i nie zaprzątać sobie nią głowy. 

Moda

Obecnie trend ten najbardziej widoczny jest na platformach społecznościowych, takich jak Instagram i TikTok, ponieważ moda Y2K została dobrze przyjęta przez pokolenie Z. Ta dekada słynęła z nadmiaru, a modę w tamtym czasie w dużej mierze napędzała popkultura i ultrakonsupcjonizm. To skrzyżowanie logomanii oraz odzieży ulicznej z luksusem. 

Podczas gdy trendy w ostatnich latach skupiały się na stonowanym, minimalistycznym stylu, moda Y2K polega na wyróżnianiu się i epatowaniu. Ten okres został niezaprzeczalnie zdefiniowany przez kobiety, które wówczas rządziły popkulturą: Destiny's Child, Britney Spears, Christina Aguilera, Missy Elliot i Paris Hilton to tylko kilka nazwisk, które od razu przychodzą na myśl w związku z daną stylistyką, z legendą ekranu Elle Woods w ,,Legalnej Blondynce" i Reginie George we ,,Wrednych Dziewczynach" na czele. To estetyka pełna wściekłego różu, błyszczącego logo, małych torebek, jeansie zakładanym na jeans oraz weluru. 

 - Jeansy

Jeśli chodzi o denim, wczesne lata 2000 zostały zdominowane przez spodnie typu bootcut i biodrówki. Spodnie z obniżonym stanem, chociaż dla wielu niepraktyczne, były właściwie jedynym dostępnym w sprzedaży modelem. No i były idealne do eksponowania wystających stringów, które w tamtym czasie zdominowały nawet pokazy mody. Na czerwonych dywanach paradowały w nich aktorki i celebrytki, a na scenie gwiazdy popu - X-tina i Britney. Kolejnym wyrazistym trendem były jeansy z bardzo szerokimi nogawkami - grunge'owa inspiracja, ale najczęściej łączona z bardzo krótkimi i kolorowymi topami typu babydoll lub z materiału prążkowanego. A znacie określenie ,,Canadian Tuxedo", czyli kanadyjski smoking? To nic innego jak jeans noszony od stóp do głów. Taki total look był kiedyś bardzo na czasie!

- Kardigany

Chociaż królowały crop topy zdobione wielkim logo, to bardziej casualową alternatywą dla nich stały się miękkie, prążkowane i zapinane na guziki sweterki. Noszone z rozpiętą górą lub dołem, przylegające i w bardziej stonowanych kolorach łączone były z workowatymi spodniami, mini spódniczkami lub jedwabnymi sukienkami na ramiączkach. 

- Mini

Przełomowe dzieło Mary Quant z lat 60. z upływem czasu traciło na długości. Na przełomie lat 90. i 2000. nie sięgało nawet połowy uda! Dzięki występom Alicii Silverstone w latach 90-tych, mini wróciła na salony w 2000 roku jako idealny kompan dla dopasowanych sweterków i crop-topów. Kluczowe były tutaj jasne, żywe kolory, różnorodne materiały, często plisy i zakładki. 

- Sukienki noszone do spodni

Ten trend młodsi milenialsi mogą pamiętać z czasów szkolnych, a wschodzące gwiazdy show-biznesu 20 lat temu zakładały nawet na rozdania nagród. 

- Dekolt halter

Kiedyś kojarzony raczej z latami 70., wrócił na przełomie XX i XXI w. i był podstawowym elementem imprezowej garderoby nastolatek. Gwiazdki pop nosiły błyszczące, zakładane na szyję topy w połączeniu z kusymi spódniczkami albo jeansami-biodrówkami. 

- Motyle

Były wszędzie: na sukienkach, topach, spodniach, w postaci kolczyków i klamry od pasków, na okularach, a także jako tatuaż. 

- Welurowe dresy

Nie można pisać o Y2K nie wspominając o welurowych dresach od Juicy Couture, które zawładnęły modą tamtych czasów. Noszone z dumą przez niezaprzeczalne królowe ekranów przełomu wieków - Paris Hilton i Nicole Richie. Chociaż nikt pewnie nie marzył o ich powrocie do mody współczesnej, to ostatni rok pandemii i praca zdalna z domu sprawiły, że sporo osób wybrało wygodne, ciepłe dresy do noszenia na co dzień. 

- Kiczowate akcesoria

Wszelakie szalone i kolorowe okulary, bogato zdobione i nie mniejsze spinki do włosów oraz opaski, a także wyraziste frotki (zwane potocznie scrunchie) to był po prostu must-have. Do tego jeszcze sztuczna, plastikowa biżuteria noszona na każdą okazję. Szczególnie popularna była tzw. ,,bicep bracelet", czyli bransoletka na ramię, wtedy z reguły w kolorze złota lub srebra, masywna lub spiralna, czasem wysadzana kamieniami. 

Fryzury i makijaż

Od wybiegów po Instagram - nie ma ucieczki od trendów znanych z ery Y2K. Czy to Bella Hadid dopełniająca stylizację wiązaną na głowie chustką i neonowymi spinkami, czy Ariana Grande z warkoczykami. Nawiązania do przeszłości zyskują na popularności, ponieważ ludzie szukają komfortu i pocieszenia w tym, co znają i co przywołuje pozytywne wspomnienia. 

A co faktycznie noszono w tamtych czasach? Najbardziej rozpoznawalny jest chyba koczek-samuraj, czyli eleganckie upięcie z wystającymi końcówkami włosów, często uzupełniany kolorową gumką. Inna wersja to tzw. space buns, czyli koczki upięte po obu stronach głowy. 

Poza tym - prostownice i karbownice! Każda gwiazda popu debiutująca na początku lat 2000 uwielbiała nosić gładkie, wyprostowane włosy. Do tego grube pasemka, często w nietypowych odcieniach. No i na koniec - przedziałek z zygzakiem. Któż tego nie pamięta?

Jeśli chodzi o makijaż - to tutaj również rządził kolor i przepych! Zaczęło się od fioletowych i różowych cieni do powiek, potem nastała era kolorowych eyelinerów, a następnie brokat. Usta były mocno potraktowane kolorowym (i koniecznie smakowym) błyszczykiem lub inną, błyszczącą pomadką. Albo też jasna pomadka pasująca do odcienia na powiekach, ale obrysowana ciemniejszą kredką. Nastał też czas starannie wydepilowanych, bardzo cieniutkich brwi. Dobrą przeciwwagą dla szeroko pojętego kiczu był początek mody na emo-makijaże, zapoczątkowany przez Avril Lavigne. 

Fenomenu Y2K nie da się interpretować w oderwaniu od popkultury. Darzymy sentymentem teledyski, filmy i seriale. Wiele ważnych osobistości z tego okresu już się w tym poście przewinęło, dlatego zamiast typowego działu ,,Ważne osobistości", który dołączam do każdego wpisu o historii mody, wspomnę o filmach, które dla mnie są kwintesencją tej estetyki.

Stylowe filmy lat 2000

- Wyznania małoletniej gwiazdy (2004) - Lindsay Lohan zawładnęła filmami dla nastolatków. Jej stylizacje do dziś są brane na tapetę jeśli chodzi o stylistykę Y2K. 

- Seks w wielkim mieście (1998-2004) - coś dla dorosłych widzów. Cały ten serial to prawdziwa uczta dla oczu, jeśli chodzi o szeroko pojętą modę. Niektóre stylizacje głównych bohaterek do dziś są uznawane za kultowe.

- Czego pragnie dziewczyna (2003) - Amanda Bynes była kolejną gwiazdą nastoletnich filmów. Na tamte czasy była swoistą ,,it girl" reprezentującą ten styl. Jeansy z niskim stanem zamienia na wieczorowe suknie, ale przez cały film nie zmieniła się jej fryzura - nosi włosy proste jak drut. 

- Legalna Blondynka (2001) - róż na każdą okazję, kolorowe okulary, nienaganny makijaż, sukienki i topy z dekoltem halter, mini spódniczki... w tym filmie jest wszystko, o czym wspominałam wyżej. Kwintesencja trendu Y2K! 

- W rytmie hip-hopu (2001) - Julia Stiles świetnie wpasowała się w ówczesne trendy, niekoniecznie w słodkim wydaniu. Są workowate spodnie, krótkie topy, warkoczyki, bandamy oraz biodrówki. 

- Gorąca laska (2002) - chociaż komedia sama w sobie jest nad wyraz kiczowata i męcząca, to stroje bohaterów filmu idealnie podsumowują daną epokę. 

- Dziś 13, jutro 30 (2004) - dużo pasteli, motylków, krótkich spódniczek i wstążek w wykonaniu Jennifer Garner.

- Dziewczyny z drużyny (2000) - prawdziwy klasyk, który rozpoczął kasową serię o cheerleaderkach! Chyba nie powstał drugi taki film, w którym crop-topy i mini spódniczki odgrywały równie ważną rolę co aktorzy. 

- Diabeł ubiera się u Prady (2006) - od TEJ pary butów przez specyficzny odcień niebieskiego po ,,kwiaty na wiosnę" - ten film to najlepszy pastisz branży modowej. Polecam również, ze względu na świetną grę aktorską. 

- Nowy York, Nowa miłość (2004) - bliźniaczki Olsen przed erą ,,The Row", czyli minimalistyczną autorską marką ubrań. Dużo kaszkietów, wąskich szalików, jeansu, intensywnych kolorów i dziwnych połączeń, które sprawdzały się tylko u nastolatków, ale nosili je wszyscy. 

- Crossroads - Dogonić marzenia (2002) - film drogi z Britney Spears w w roli licealistki. Jest dużo jeansu, dresów, kontrastowych koszulek oraz najważniejsze - bucket hat. 

- Lizzie McGuire (2003) - przebojowy film z Hilary Duff stał się jeszcze bardziej kultowy dzięki godnym pożądania ubraniom i dodatkom w stylu Y2K. 

- Wredne dziewczyny (2004) - esencja estetyki Y2K, prawdziwa wisienka na torcie. Juicy Couture, mini w kratkę, krótkie sweterki, koszulki na ramiączkach i róż noszony w każdą środę. 

- Plotkara (2007) - chociaż nie jest to oczywisty wybór, to jednak sporo stylizacji z początkowych odcinków serialu świetnie wpisuje się w trendy Y2K. 

Grace Kelly była świadoma swojego publicznego wizerunku, wiedziała, że potrafi wzbudzić i miłość, i nienawiść. Poza tym była bliska ideału: jej mleczna cera, jasne włosy, niebieskie oczy i smukła figura składały się na niezwykłą urodę. Jednak to, co czyniło ją niedoścignioną, to była przede wszystkim jej klasa, ta wrodzona umiejętność wyglądania nieskazitelnie i bez zarzutu przy każdej okazji, Naturalna elegancja Grace Kelly jest jedną z jej niezapomnianych cech nawet dzisiaj, niemal czterdzieści lat po przedwczesnej śmierci w wypadku samochodowym w 1982 roku. To wydarzenie nie oznaczało końca legendy hollywoodzkiej gwiazdy, która porzuciła kino u szczytu kariery z miłości do księcia. Nadal piszą o niej książki, a niezwykła garderoba księżnej została wystawiona w znanych instytucjach kulturalnych (w tym Muzeum Wiktorii i Alberta). Kobiety ze wszystkich krajów i klas społecznych nadal uważają księżną Monako za wzór do naśladowania: na przykład Ivanka Trump w 1989 roku poprosiła projektantkę Verę Wang, aby zaprojektowała jej suknię ślubną ,,w stylu Grace Kelly". Suknia kosztowała 30 tysięcy dolarów. Ale co to dokładnie jest ,,styl Grace Kelly"? Żeby to zrozumieć, musimy przyjąć do wiadomości, że przede wszystkim była ona Jej Książęcą Wysokością Księżną Monako. 

Grace Patricia Kelly urodziła się 12 listopada 1929 roku w Filadelfii. Pochodziła z wyższej klasy średniej. Jej ojciec, John Brendan, robotnik pochodzenia irlandzkiego, dorobił się fortuny na produkcji cegieł. Jej stryj George był aktorem i dramaturgiem, laureatem nagrody Pulitzera. To on zaszczepił w Grace miłość do sceny. W 1947 roku została przyjęta do American Academy od Dramatic Art w Nowym Yorku. W 1951 roku, po debiucie telewizyjnym i jako modelka, otrzymała małą rolę w filmie ,,Czternaście godzin" Henry'ego Hathawaya. W następnym roku grała już główną rolę żeńską w westernie ,,W samo południe" u boku Gary'ego Coopera. Jednak najważniejszy w jej karierze okazał się Alfred Hitchcock, który wyreżyserował trzy niezapomniane filmy z jej udziałem: demoniczne ,,M jak morderstwo", intrygujące ,,Okno na podwórze" (oba w 1954 roku) oraz komedię kryminalną ,,Złodziej w hotelu" z 1955 roku, proroczo rozgrywającą się na Lazurowym Wybrzeżu. O swojej muzie wielki mistrz suspensu powiedział: ,,Jest uwodzicielska, nie będąc seksowna. Pod lodowatą powierzchownością płonie wewnętrznym ogniem, który na ekranie czyni cuda".

To silna osobowość, wprost emanująca z niej na ekranie, sprawiła, że Grace Kelly była niepowtarzalna. Sama wybierała swoje kostiumy. Oczywiście trafiały one na szczyt mody, jak biała rozszerzana spódnica z tiulu z haftowanym pasem i czarnym sweterkiem z wielkim dekoltem, które nosiła w ,,Oknie na podwórze" - to połączenie było niemal manifestem mody lat pięćdziesiątych. Jednak prawdziwa siła stylu Kelly polega na tym, że wykraczał on poza mody i epoki. W swej niedawno wydanej książce ,,The Little Book of Style" Nina Garcia, wpływowa redaktor działu mody w ,,Marie Claire" napisała, że każda kobieta powinna co najmniej raz w życiu obejrzeć ,,Złodzieja w hotelu", żeby wiedzieć, jak należy się ubierać. 

Sznur pereł, kaszmirowy golf, dopasowany tweed i jedwabna szmizjerka, które aktorka bardzo kochała, to obecnie kamienie milowe w rozwoju kobiecej garderoby. Jej ulubiony dodatek stał się sam w sobie synonimem elegancji, torebka od Hermesa, nazwana na jej cześć ,,Kelly". Była ona wzorowana na torbach do siodła z końca XIX wieku, a wymyślił ją w latach trzydziestych Robert Dumas, jednak stała się obiektem kultu dopiero wtedy, gdy uwieczniono ją na zdjęciach na ramieniu amerykańskiej gwiazdy, która właśnie otrzymała Oscara za ,,Dziewczynę z prowincji" George'a Seatona.

Grace była jedną z najważniejszych postaci amerykańskiej delegacji na festiwal filmowy w Cannes w 1955 roku. Podczas pobytu we Francji została zaproszona do udziału w sesji zdjęciowej w Pałacu Monakijskim. Grace była już ikoną, kiedy 6 maja 1955 roku poznała Rainera, księcia Monako, podczas sesji zdjęciowej dla ,,Paris Match". Jej ostateczna ,,konsekracja" dokonała się wraz z jej ślubem, który odbył się 19 kwietnia 1956 roku w katedrze św. Mikołaja w Monte Carlo. Ceremonia, którą magazyn ,,Time" nazwał najbardziej romantycznym wydarzeniem od czasów Romea i Julii, transmitowana była przez Eurovision, a panna młoda miała na sobie suknię, która przeszła do historii mody: gorset ze stójką i szeroka spódnica z trenem. Uszyto ją z wielu metrów tafty, jedwabiu i starych brukselskich koronek ozdobionych perłami. Z włosów, również ozdobionych perłami, spływał długi tiulowy welon zaprojektowany przez Helen Rose. Ta projektantka kostiumów wytwórni MGM ubierała Kelly w dwóch jej filmach, ,,Łabędziu" oraz musicalu ,,Wyższe sfery". Jako księżna Monako Grace zrezygnowała z kontynuowania kariery aktorskiej, by móc skupić się na obowiązkach wynikających z jej funkcji. Założyła fundację AMADE Mondiale, mającą swoją siedzibę w Monako i niebędącą organizacją rządową. Fundacja zajmuje się integracją moralną i fizyczną oraz dobrym samopoczuciem dzieci na całym świecie, bez względu na rasę, narodowość, religię i przynależność polityczną. Obecnie prezesem fundacji jest córka księżnej, Karolina Grimaldi. 

Wraz z małżeństwem i odejściem z Hollywood nowa księżna zaczęła wyglądać bardziej po europejsku w tym sensie, że preferowała teraz stroje od Chanel, Givenchy'ego i Valentino zamiast amerykańskich projektantów, takich jak Oleg Cassini, z którym kiedyś się spotykała. Jej ulubieńcem był Dior, ze względu na szczególny związek jaki łączył ją z Markiem Bohanem, dyrektorem kreatywnym tego domu mody w latach 1961-1989. Najprawdopodobniej to krawiec dzieci Grace, księżniczek Karoliny i Stefanii oraz Księcia Alberta, wymyślił linię ,,Baby Dior" zapoczątkowaną w 1967 roku. 

Grace Kelly potrafiła godzić swe życie rodzinne z pozycją towarzyską, przekształcając Monte Carlo w jedno z najbardziej olśniewających miejsc na ziemi, a to dzięki bajecznym balom organizowanym we współpracy z dekoratorem wnętrz Andre Levasseurem. Każde jej publiczne pojawienie się było wydarzeniem dzięki sukniom, dziewiętnastowiecznym kreacjom, szyfonowym tunikom, turbanom, futrzanym etolom, diamentowej biżuterii od Van Cleef & Arpels czy diademom od Cartiera. I oczywiście teatralnym fryzurom, tworzonym dla niej przez Alexandre de Paris: były to architektoniczne cuda z koków i warkoczy, podkreślające jej i tak majestatyczną urodę. Królewskość Grace wykraczała ponad wszelkie tytuły, ponieważ, jak powiedział Frank Sinatra w 1956 roku ,,Grace Kelly urodziła się księżniczką". 

13 września 1982 roku księżna Grace i jej córka, księżniczka Stefania ucierpiały w wypadku samochodowym. Grace, mając 52 lata, doznała ataku apopleksji i straciła panowanie nad pojazdem, Auto runęło w przepaść. Księżna trafiła do monakijskiej kliniki, a przeprowadzone badania wykazały u niej nieodwracalne zmiany w mózgu. Podłączono ją do aparatury podtrzymującej życie, jednak następnego dnia została wyłączona. Monakijska klinika została przemianowana na klinikę imienia księżnej Grace. Jej pogrzeb odbył się 18 września 1982 roku w Katedrze Świętego Mikołaja w Monako. W ceremonii uczestniczyło czterystu gości, w tym reprezentanci zagranicznych delegacji. W imieniu brytyjskiej rodziny królewskiej do Monako przybyła księżna Walii, Diana, która sama zginęła w wypadku samochodowym piętnaście lat później. Książe Rainer, który nie ożenił się ponownie, po śmierci w 2005 roku został pochowany u boku swojej żony. 

W czerwcu 1999 roku Amerykański Instytut Filmowy umieścił ją na trzynastym miejscu listy największych gwiazd amerykańskiego kina. 

,,Chanel nie pozwala modzie popaść w barbarzyństwo i napełnia ją klasycznymi wartościami: rozsądkiem, naturalnością, trwałością i radością z dawania przyjemności, a nie szokowania" - tak Roland Barthes napisał o Gabrielle w 1973 roku. Największej projektantce świata spodobałby się ten komentarz, jeśli wziąć pod uwagę jej wiarę w to, że ,,moda tworzona jest po to, by wyjść z mody". Bez Gabrielle ,,Coco" Chanel nie mielibyśmy małej czarnej, perfum Numer 5, tweedowego kostiumu ze spodniami, dwukolorowych butów i wielu innych klasyków mody, które trwać będą przez wieki. Jest to wielkie osiągnięcie jak na kogoś, kto nigdy nie studiował projektowania, kto nauczył się szyć w sierocińcu i kto próbował robić karierę w prowansalskim kabarecie. To wtedy Chanel przybrała pseudonim ,,Coco" - miał jej przypominać o smutnej przeszłości. 

Być może nie byłoby Coco Chanel, gdyby nie zakonnice - to właśnie one nauczyły ją szyć. Dziewczynkę i jej siostrę do prowadzonego przez nie sierocińca oddał owdowiały ojciec. Szybko okazało się, że mała Gabrielle ma talent, jej robótki były niesłychanie precyzyjne, a siostry kiwały głową z aprobatą, przekonane, że taka praktyczna umiejętność zapewni podopiecznej godziwy zarobek w przyszłości. Wiele się nie pomyliły, choć na myśli miały pewnie mały zakład krawiecki, a nie modowe imperium. 

Ambitna Chanel przyjęła na swoje motto słowa ,,Jeśli rodzisz się bez skrzydeł, nie przeszkadzaj im wyrosnąć". Nigdy nie wyszła za mąż, chociaż mężczyźni odegrali w rozwoju jej kariery bardzo dużą rolę. Dzięki dwóm bogatym i wpływowym partnerom, Etienne'owi Balsanowi i Arthurowi ,,Boyowi" Capelowi, w 1915 roku stała się właścicielką trzech butików. Jeden znajdował się w Deauville, drugi w Biarritz, a trzeci w Paryżu, na rue Cambon, przy której nadal mieści się siedziba firmy Chanel. Coco szybko zdała sobie sprawę, że mężczyźni traktowali ją raczej jako utrzymankę, a nie równoprawną partnerkę.  W 1919 roku, w wieku 26 lat, Coco rządziła najbardziej wpływowym imperium gospodarczym, jakie kiedykolwiek stworzyła kobieta. A wszystko zaczęło się od słomkowego kapelusza, zaprojektowanego przypadkiem, ale tak oryginalnego, że zwrócił uwagę pewnej sławnej aktorki i wzbudził sensację. Dzieło Chanel diametralnie różniło się od nakryć głowy , które były wtedy w modzie, przyozdobionych piórami i woalkami. Chanel usunęła wszystkie ozdoby, kładąc fundamenty pod nową koncepcję luksusu: czystość formy i oszczędność, ponieważ ,,nic nie jest równie głupie, jak mylenie prostoty z biedą". 

Jej ubrania były na to dowodem. Zawsze inspirowało ją otoczenie, na przykład w 1913 roku zwróciła uwagę na swetry noszone przez normandzkich rybaków i wypuściła na rynek mariniere: koszulkę w biało-niebieskie pasy, która stała się letnim ,,mundurkiem" kobiet spędzających wakacje w ekskluzywnych nadmorskich hotelach w Deauville. Ale Mademoiselle (tak ją nazywali pracownicy) wiedziała również, jak zaspokajać potrzeby innych klientów. Tworzyła stroje dla żon, córek i sióstr, które przejęły stery rodzinnych firm, gdy ich mężczyźni poszli walczyć na froncie pierwszej wojny światowej. Chociaż pracowały, to chciały pozostać piękne i eleganckie. Coco powiedziała kiedyś ,,oddałam ciału kobiety wolność, gdyż pociło się w gorsetach, halkach i tiurniurach". Skróciła sukienki i pozbyła się gorsetów, pozwalając narodzić się ,,nowoczesnej kobiecie". Takiej, która nie potrzebuje już pomocy mężczyzny, żeby przejść kilka kroków, okutana w kilometry materiału, pętającego jej nogi. Nie potrzebowała pokojówek, by zapinały jej tysiące haftek gorsetu.

Mademoiselle, ikona nowej, wyzwolonej kobiecości, jako jedna z pierwszych ścięła włosy. Nosiła je falujące i często ukryte pod kapelusikiem typu hełm, tak modnym w latach dwudziestych. Rewolucja Chanel przyniosła kobietom spodnie i zwiewne sukienki bez talii, z krótkimi rękawami noszonymi nawet w środku dnia. A przede wszystkim dała nam dżersej, materiał, który wcześniej używany był tylko do szycia bielizny. To ,,odkrycie" spowodowała przede wszystkim konieczność (jedwab, bawełna i wełna były trudno dostępne w czasie wojny) niemniej okazało się przełomowe. Coco szyła z tej tkaniny sukienki, ale także luźne swetry oraz pierwsze sławne kostiumy ze spodniami. Preferowała poważne kolory: beżowy, piaskowy i granatowy, z dodatkiem bieli i bordo. Była też pierwszą osobą, która wprowadziła modę na czerń, kolor którego wcześniej nikt nie chciał nosić, nawet wieczorami, ponieważ kojarzył się z żałobą. Zainspirowana strojem pracownic biurowych, w 1926 roku stworzyła swoje arcydzieło: petite robe noire, czyli małą czarną, obcisłą sukienkę z crepe de Chine z wąskimi rękawami i kieszeniami po bokach, odpowiednią na każdą okazję. Była ona surowa i ozdobiona jedynie pojedynczym długim sznurem pereł (najlepiej sztucznych). Sztuczna biżuteria to kolejne z odkryć Chanel. Projektowała duże naszyjniki, które nosiło się z kolczykami, bransoletami i broszkami w kształcie kamelii, jej ulubionych kwiatów, które stały się symbolem jej domu mody, wraz z logo z podwójnym ,,C".

W 1921 roku Chanel wypuściła na rynek swoje sławne perfumy Numer 5. Po upływie wieku jest to nadal najlepiej sprzedający się zapach na świecie. Przygotował je chemik Ernest Beaux, a przełom stanowiły z co najmniej trzech powodów: po raz pierwszy zmieszano w nich zapachy naturalne i sztuczne, ich nazwa (była to po prostu piąta buteleczka zaproponowana przez Beaux) była odległa od obowiązujących dotychczas nazw w rodzaju Nuits de Chine czy Desir Princier, a sama buteleczka w swej prostocie zrywała z secesją. Perfumy odniosły taki sukces, że Coco uznała piątkę za swoją szczęśliwą liczbę. 

Modowe imperium Chanel rozwijało się z rozmachem aż do wybuchu II wojny światowej. Przed wojenną zawieruchą projektantka początkowo schroniła się w modnym kurorcie Vichy, a następnie po powrocie do Paryża, zamieszkała w hotelu Ritz. Chanel ograniczyła się jedynie do sprzedawania perfum. Ponoć słynne No 5 były niezwykle popularne wśród niemieckich żołnierzy, którzy obdarowywali nimi swoje kochanki. Już sam fakt ubijania interesów z okupantami i życiu w luksusie, podczas gdy wielu rodaków przymierało głodem, był mocno kontrowersyjny, ale prawdziwą czarną kartą w historii Chanel jest romans z niemieckim oficerem i oskarżenia o szpiegostwo. Jednak nie ma wystarczających dowodów, żeby w 100% potwierdzić tę teorię. 

Zarobione na sprzedaży perfum pieniądze pozwoliły Coco po wojnie reaktywować dom mody i powrócić z nową kolekcją. Nie przypadkiem symbolem powrotu Chanel do świata mody - jej pracownia była zamknięta w latach 1939-1954 - jest ,,2,55", pierwsza torebka na ramię nazwana tak od daty swojego powstania (luty 1955). ,,Miałam dość noszenia torebek w ręku i ciągłego ich gubienia, więc dodałam pasek i zawiesiłam je na ramieniu" powiedziała o swym kultowym dziele, wykonanym ze skóry albo z pikowanego materiału. 2,55 na złotym łańcuszku stała się fetyszem ,,nowej kobiety" Chanel, któej garderoba obejmowała tweedowe kostiumy ze spodniami, pozbawione kołnierzy żakiety, ozdobione guzikami w kształcie klejnotów i lamówkami w kontrastowych kolorach, jedwabne bluzki i kremowe czółenka o czarnych czubkach, zaprojektowane tak, by stopa wydawała się mniejsza. Mając ponad 70 lat Coco dokonała, jak to określił magazyn ,,Life", kolejnej rewolucji. Wylansowała prostą, ale nienaganną kobiecą sylwetkę, pozostającą w opozycji do New Look Diora, który przy swoich wciętych taliach i kloszowanych spódnicach ponownie odwołał się do seksualności kobiety, ale również do jej niskiej pozycji społecznej, z czym Chanel zawsze walczyła. Jej zwycięstwa dowodzą liczne naśladownictwa (,,Największą nagrodą dla mnie jest to, że jestem bez przerwy naśladowana przez czterdzieści tysięcy projektantów mody"), ale prawdziwa konsekracja nadeszła w latach siedemdziesiątych, kiedy jej kreacje stały się strojami kobiet z towarzystwa, młodych i modnych. Czy ktoś nasuwa Wam się na myśl? Oczywiście - Jackie Kennedy! 

Podobno pewnego wieczoru, tuż przed imprezą Audrey Hepburn wylała sobie kawę na suknię. Nie mając w co się przebrać, pożyczyła od męża, Mela Ferrera, białą koszulę. Zawiązała ją na biodrach, podwinęła rękawy, postawiła kołnierzyk i połączyła z rozkloszowaną spódnicą. Wystąpiła tak na imprezie, nie przypuszczając, że kilka dni później całe rzesze młodych kobiet zacznie naśladować jej improwizowany strój. Być może ta historia nie jest prawdziwa, ale na pewno niewiele aktorek miało taki wpływ na modę lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych jak Audrey. Odczuwa się go i dziś, a elementy stroju, które spopularyzowała, nadal uważa się za niezbędne w każdej kobiecej garderobie. 

Hepburn jest synonimem kilku klasycznych pozycji: obcisłych spodni spopularyzowanych przez film ,,Sabrina" i pokazanych ponownie w ,,Zabawnej buzi", trencza rozsławionego przez finałową scenę z pocałunkiem w ,,Śniadaniu u Tiffany'ego" oraz wielkich białych okularów przeciwsłonecznych, które nosiła w ,,Jak ukraść milion dolarów".

,,Mogłaby zostać projektantką mody. Miała idealny gust" - stwierdziła Edith Head, projektantka kostiumów w Hollywood, pisząc, że styl Hepburn był w dużym stopniu jej własnym dziełem. Nie była po prostu piękna, miała dodatkowo wdzięk kogoś, kto w dzieciństwie uczył się tańca, a przede wszystkim elegancję zubożałej arystokratki (była córką holenderskiej baronowej Elli van Heemstra oraz brytyjskiego dyplomaty, Josepha Hepburna Rushtona). Jej elegancja była doskonale widoczna w filmie ,,Rzymskie wakacje" z 1953 roku, za występ w którym otrzymała Oscara, mając zaledwie 24 lata. W scenie, w której zbuntowana księżniczka Anna ucieka na vespie z Gregorym Peckiem, żeby zobaczyć świat, miała na sobie dopasowaną bluzkę, jedwabną apaszkę na szyi i kloszowaną bawełnianą spódnicę z paskiem, Zasługa leży nie tylko po stronie kostiumów Head, które były wariacją na temat New Look zaprezentowanego przez Diora w 1947 roku, ale i samej Hepburn, która stanowiła wcielenie nowoczesnego wizerunku kobiecości, w przeciwieństwie do gwiazd o obfitych kształtach, tak modnych wówczas w Hollywood.

,,Przed jej pojawieniem się na scenie zasady elegancji wymagały, by dziewczęta naładowały starsze kobiety. Młodość była żenującą fazą przejściową" - napisał Scott Brizel w ,,Audrey Hepburn" International Cover Girl". ,,Hepburn poszła za radą Richarda Avedona, żeby podkreślać, a nie ukrywać swe charakterystyczne cechy''. A te cechy to ciało wiecznej nastolatki bez zaokrąglonych bioder czy wydatnego biustu i to na dziesięć lat przed pojawieniem się chudych modelek, czysta twarz, której głównym akcentem były oczy łani, spopularyzowane przez Włocha Alberto De Rossi, zamaszyste brwi i naturalnie brązowe, krótko ścięte włosy. Samo w sobie nie było to niczym nowym - Louise Brooks zapoczątkowała styl a la garcon już w latach dwudziestych, jednak uczesanie Audrey w ,,Rzymskich wakacjach", opracowane przez żonę Alberto, Grazię De Rossi było bardzo figlarne i łatwe do naśladowania.

Tak samo było z całą garderobą z filmu ,,Sabrina" z 1954 r, drugiego hollywoodzkiego filmu Hepburn i pierwszego, przy którym nawiązała współpracę z Hubertem de Givenchy, młodym francuskim projektantem, ojcem mody minimalistycznej - bardzo prostej, oszczędnej, ale wyszukanej. Jego nazwisko nie pojawia się w napisach filmu, ponieważ nie miał czasu zaprojektować niczego oryginalnego na potrzeby tego obrazu. Jednak wiemy, że to Hepburn osobiście wybrała jego niezwykłe stroje po wizycie w jego salonie wystawowym w Paryżu. Niezapomniane kreacje z ,,Sabriny" to suknia bez ramion, z białej organdyny, wykończona kwiatami wyhaftowanymi z białych perełek, a także sukienka koktajlowa z dekoltem w łódkę, która stała się znana jako decolette Sabrina. Duet Hepburn-Givenchy jest również na trwałe związany z sukienkami ołówkowymi. Prosta czarna sukienka została wymyślona przez Coco Chanel w 1926 roku, ale uświęcona została w 1961 roku komedią romantyczną ,,Śniadanie u Tiffany'ego", w której Hepburn zagrała dziewczynę polującą na bogaczy. Givenchy zaprojektował jej do tego filmu dwie małe czarne, czyli petit noir bez rękawków: krótką z cloque, z nieco rozszerzaną spódnicą wykończoną postrzępionymi frędzelkami, do której nosiła kapelusz z szerokim rondem, oraz tak zwany strój roboczy, czyli suknię wieczorową, dopasowaną w talii i ze wspaniałym dekoltem z tyłu, a do niej długie czarne rękawiczki. Wpływ tego filmu na zbiorową wyobraźnię był tak wielki, że w badaniu opublikowanym w 2007 roku przez brytyjskie ,,Daily Mail" sukienka ołówkowa została uznana za najważniejszy ubiór w historii mody, wyprzedzając dżinsy i biustonosz Wonderbra. 

Rolą Holly Golightly zapoczątkowała rozmaite nurty mody, w tym na bouffant, włosy zebrane gładko do tyłu, fryzurę opracowaną przez Grazię De Rossi, oraz na wielkie naszyjniki z licznych sznurów pereł. No i oczywiście na diademy - choć poza planem nosiła jedynie pierścionek i kolczyki z brylantami. Jej buty z tego filmu stały się ulubionym obuwiem tancerek, a i dziś są nadal popularne wśród młodych dziewczyn, które nie mają pewnie pojęcia, że Salvatore Ferragamo wymyślił je dla Audrey w okresie ,,Rzymskich wakacji". Zainspirowała go do tego przeszłość Hepburn jako tancerki i jej wzrost (165 cm) - stworzył więc buty do chodzenia, na niskim obcasie, przypominające baletki. Audrey nie potrzebowała wysokich obcasów, żeby być atrakcyjna.

Witajcie!

Dziś zaczynam nowy cykl postów, który będzie zatytułowany: ,,W stylu gwiazdy". Seria o ,,historii mody" pokazała, że są to najchętniej czytane przez Was wpisy, więc warto kontynuować temat i rozwinąć niektóre kwestie. Tym razem będę się skupiać na konkretnych sylwetkach, osobistościach i gwiazdach, które miały znaczny wpływ na modę swoich czasów. Często będą to osoby nietuzinkowe, mające charyzmę i coś, co wyróżniało je na tle innych. 

Jeśli zacznę od nazwiska Hepburn, to wielu pewnie pierwsza przyszłaby na myśl Audrey. Bo przecież śliczna aktorka, ikona stylu, z perfekcyjnymi strojami i przyjemnymi rolami - nawet jeśli nie oglądaliście żadnego z jej filmów, to wiecie kim jest. Nie umniejszając jej dorobkowi oraz działalności charytatywnej, to prawo do pierwszego skojarzenia z tym nazwiskiem powinna mieć jednak Katherine. Jedna z najlepszych aktorek filmowych w dziejach, kobieta nieprzeciętna, która całe swoje życie udowadniała, że nawet w skomplikowanym świecie show biznesu kobieta może grać na własnych zasadach.  

,,Zawsze ubieram się tak samo, więc nie muszę myśleć << Co założyć?>>" twierdziła. Zapewne do głowy by jej nie przyszło, że w 1986 roku otrzyma od Council of Fashion Designers of America nagrodę za swój wpływ na modę XX wieku. 

Chociaż karierę rozpoczęła na Brodwayu, to jej życiową pasją szybko stało się kino. Podczas trwającej ponad 60 lat kariery, Katherine Hepburn wystąpiła w 48 filmach i otrzymała 12 nominacji do Oscara w kategorii ,,najlepsza aktorka", wygrywając statuetkę za role w filmach ,,Poranna Chwała" (1932), ,,Zgadnij kto przyjdzie na obiad" (1967), ,,Lew w zimie" (1968) oraz ,,Nad Złotym Stawem" (1981). Do tego dwie statuetki BAFTA, Złotą Palmę i Emmy. Ten wynik nadal pozostaje nie do pobicia, podobnie jak to, że nigdy osobiście nie odebrała statuetki. Dla kogoś zbyt skrytego, by pójść do restauracji, uczestnictwo w oscarowej gali było czymś przytłaczającym. Zresztą i tak nie miała w swojej garderobie ani jednej sukni wieczorowej, w ogóle bardzo mało kobiecych ubrań. W 2004 roku wszystkie jej rzeczy zostały wystawione na aukcji w Sotheby's. Wśród obrazów, fotografii, mebli i innych pamiątek po jej niezwykłym życiu ostała się tylko jedna sukienka z kremowego aksamitu - którą miała na sobie w 1928 roku na ślubie z Ludlowem Ogdenem Smithem, biznesmenem, z którym rozwiodła się 6 lat później.

Znana była z niechęci do sukienek. Wydaje się, że ta awersja, datująca się od lat 30-tych, była spowodowana przez pasy do pończoch. Aktorka ich nie znosiła i postawiła zamiast nich na skarpetki. W ten sposób wymyśliła swój hermafrodytyczny styl, który uczyniła sławnym i który później był powszechnie naśladowany. Żeby zrozumieć o czym mowa, trzeba koniecznie obejrzeć jej dwa najlepsze filmy: ,,Filadelfijską opowieść" (1940) oraz ,,Kobietę roku" (1942), w których mogła swobodnie dać wyraz swojemu gustowi, jeśli chodzi o ubiór. 

Spodnie w stylu Katherine są szerokie, plisowane i z wysokim stanem. Nosi do nich skarpetki i sznurowane buty na płaskim obcasie. Katherine lubiła również męskie koszule, najchętniej z dwoma małymi guzikami pod szyją. Do tego idealnie skrojony, jednorzędowy żakiet z lekko poszerzonymi ramionami. Jej ulubione kolory: czarny biały i odcienie ziemi, zawsze były stonowane, a materiał mocny - miała upodobanie do gabardyny i tweedu, choć podobał jej się również aksamit. Konsekwencją postępowania Hepburn były wysiłki świata mody, by zaadaptować męskie stroje do kobiecej figury. W jej przypadku wszystkie ubrania były szyte na miarę, z tego powodu nigdy nie wyglądała jak w przebraniu. Oczywiście, my patrzymy na nią inaczej niż pokolenie, które oglądało jej debiut ekranowy w 1932 roku, kiedy spodnie uważano za nie tylko nieodpowiednie dla kobiet, ale również niemoralne. 

W epoce, kiedy kobiecym ideałem piękna była słodka i pełna entuzjazmu istotka, całkowicie podległa mężczyźnie, Kate była zjawiskiem nieokiełznanym i innym. Przede wszystkim była fizycznie niepodobna do ówczesnych aktorek - jej ciało było smukłe i muskularne, stworzone do sportu, który uprawiała przez całe życie, przede wszystkim tenis, golf i pływanie. Codziennie przepływała 20 basenów w nieogrzewanej wodzie, dzięki czemu mogła osobiście wystąpić w wieku 74 lat w niezapomnianej scenie, w  której ratuje Henry'ego Fondę z lodowatej wody w filmie ,,Nad Złotym Stawem". 

Swoje naturalnie rude włosy za młodu ścinała na krótko, choć inaczej pamiętamy ją z filmów - wtedy nosiła charakterystyczne wzburzone fale. Jej męskie zachowanie irytowało szefów wielu wytwórni, nawet Spencer Tracy, jedyna wielka miłość jej życia poza aktorstwem, początkowo był do niej uprzedzony. Jednak gdy ujrzał ją na planie filmowym, natychmiast uznał swój błąd i w ten sposób rozpoczął się jeden z najbardziej romantycznych i najsławniejszych romansów dawnego Hollywood. Byli razem przez 25 lat, choć Tracy (żarliwy katolik) nie chciał rozwieźć się z żoną. Katherine była więc ,,tą drugą kobietą", a fakt, że nie obawiała się tego ludzkiego osądu, dowodził jej wyjątkowości.