Witajcie!
Przypominajka:
Trądzik zazwyczaj kojarzy się z problemami skórnymi wieku nastoletniego. Dla ludzi młodych to krępujący czas, jednak w większości przypadków choroba ta ustępuje samoistnie wraz z wiekiem lub wymaga niewielkiej ingerencji dermatologa.
Niestety problem trądziku już od dłuższego czasu przestał być domeną nastolatków, ponieważ cierpi na niego coraz większa liczba dorosłych kobiet i mężczyzn.
Rodzaje trądziku.
Trądzik to powszechna dermatoza skóry, która charakteryzuje się przewlekłym charakterem - oznacza to, że jej leczenie może trwać bardzo długo, czasem miesiące, a nawet lata. Skłonność do występowania może być uwarunkowana genetycznie i wiązać się z nadprodukcją sebum, niewłaściwym procesem rogowacenia naskórka, a także nadmierną ilością bakterii Propionibacterium Acnes, które występują na powierzchni skóry.
Najczęściej występującym rodzajem trądziku jest trądzik pospolity - to ten, który pojawia się na skórze w trakcie okresu dojrzewania. Obecnie coraz częściej mówi się także o jego odmianie, jaką jest trądzik u dorosłych, zwany także hormonalnym. Powszechność trądziku u dorosłych z roku na rok staje się coraz większa i częściej dotyczy kobiet.
Charakterystyka trądziku u dorosłych
Można spotkać się z dwoma rodzajami zmian: o charakterze zapalnym i niezapalnym. Chorobie tej towarzyszy przede wszystkim nasilony łojotok, a także silne rogowacenie naskórka, przez co dochodzi do zaczopowania gruczołów łojowych, czego efektem jest tak zwany wykwit pierwotny, czyli zaskórnik. Zaskórniki możemy podzielić na:
- otwarte - potocznie nazywane wągrami. Ich ciemne zabarwienie spowodowane jest utlenianiem się keratyny oraz nagromadzeniem melaniny. Zaskórniki otwarte na środku posiadają niewielki otwór, przez który wydobywa się masa łojowo-rogowa. Są to zmiany niezapalne i zwykle łagodne. Niestety mogą w łatwy sposób ulegać nadkażeniom ze względu na aktywność bakterii beztlenowych. Te, uwalniając enzymy, powodują wystąpienie stanu zapalnego i pojawiają się wtedy wykwity o charakterze grudkowo-krostkowym;
- zamknięte - powstają przez nagromadzenie korneocytów w ujściach gruczołów łojowych. Mają postać białych i bardzo drobnych kropek, które wyczuwalne są jako nierówności skóry.
- trądzik zaskórnikowy
- trądzik grudkowy
- trądzik ropowiczy
- ropowiczy - występuje na twarzy oraz klatce piersiowej i plecach. Oprócz zaskórników i krost pojawiają się torbiele ropne, których gojenie jest długotrwałe i pozostawiają po sobie blizny.
- odwrócony - jego objawy są zbliżone do ropowiczego. Na skórze pojawiaj się duże cysty wypełnione ropą, a gojenie odbywa się przez bliznowacenie;
- skupiony - występuje w okolicy pach, pachwin oraz pośladków. Niedoskonałości tworzą zlewające się torbiele i nacieki, często bardzo rozległe. Pozostawiają po sobie blizny.
Znalezienie odpowiedzi na to, co powoduje trądzik u dorosłych jest znacznie bardziej skomplikowane, niż sytuacja, gdy choroba pojawia się w wieku młodzieńczym. Podłoże tej choroby jest skomplikowane, ponieważ na jej wystąpienie może mieć wpływ wiele czynników, tj.:
- stres i intensywny tryb życia
- zaburzenia hormonalne
- nieodpowiednia dieta
- źle dobrana pielęgnacja
- zanieczyszczenie środowiska
- zmiany klimatu
- wrażliwość skóry
- promieniowanie UV
- alergie lub nietolerancje pokarmowe
- okresie okołomiesiączkowym
- w ciąży i po urodzeniu dziecka
- po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych
- w czasie premenopauzy i menopauzy (trądzik po 40.)
Diagnostyka i leczenie
W pozbyciu się trądziku hormonalnego istotną rolę odgrywa diagnostyka, którą powinno się przeprowadzić przed rozpoczęciem leczenia. Badania hormonalne są zlecane przez lekarza prowadzącego - dermatologa lub endokrynologa. Oznaczane są najczęściej: testosteron całkowity i wolny, hormony tarczycy, prolaktyna, insulina, hormon luteotropowy (LT), hormon folikulotropowy (FSH) oraz dehydroepiandrosteron (DHEA).
Niektórzy lekarze zalecają również zrobienie testów pokarmowych, które sprawdzają, czy osoba nie ma nadwrażliwości na jakiś składnik diety. Często okazuje się, że osoba nie wiedziała, że konkretny pokarm mu szkodzi, a organizm walczy z nim od wielu miesięcy, co skutkuje nadreaktywnością układu immunologicznego, jego osłabieniem i przez to łatwym rozwojem trądziku. Wyeliminowanie alergii i nadwrażliwości pokarmowych to pierwszy krok ku zdrowej cerze.
Leczenie trądziku u dorosłych zazwyczaj ma charakter zewnętrzny. Najczęściej stosuje się preparaty o działaniu miejscowym w postaci kremów, maści lub roztworów. Leki takie charakteryzują się działaniem przeciwzapalnym, przeciwłojotokowym, przeciwbakteryjnym i keratolitycznym.
Kiedy zmiana diety i dobrana pielęgnacja to za mało, do leczenia nasilonego trądziku zazwyczaj włącza się antybiotyki oraz doustną pochodną witaminy A. Jednak są to metody dość obciążające organizm, szczególnie, że taka kuracja trwa co najmniej kilka miesięcy. Antybiotyki zawierają pochodne tetracykliny, która źle wpływa na układ pokarmowy, a zażywanie retinoidów w dużych ilościach wymaga regularnego wykonywania badań krwi. Dodatkowo często zdarza się, że leczenie antybiotykami daje krótkotrwałe efekty, po czym trądzik wraca.
Oprócz antybiotykoterapii stosowanej doustnie oraz w żelach na skórę, coraz częściej słyszy się także o laseroterapii.
Warto pamiętać, że terapia dostosowywana jest do indywidualnych potrzeb pacjenta, a także stanu zaawansowania choroby. Niekiedy diagnoza i leczenie trwają wiele miesięcy, a nawet lat. Nie istnieje żaden magiczny sposób ani kuracja, która pozwoli na pozbycie się trądziku w ciągu kilku dni. Stąd też walka z dermatozą wymaga wiele determinacji oraz cierpliwości.
